जीवनदर्शन देखि समाजलाई एकतावद्ध गर्न सक्ने माध्याम भनेकै भाषा (निबन्ध) - हूमा सूर्यवशी मगर


२०७७ साउन ३    

आर्मीन : हूमा सूर्यवशी मगर
मूच ठ्व: टान्सेन सोम, पाल्पा
ङा हटै ङौ ढूट

ङौ बोइ नभीन सोम झाटा न्हूक्म्, डीघाटाङ नूङम डी राक्म्, गलाम लाक्के भ्यानाङ्ड माट्याहच होस याम बोइके ढलीङ मीटूक बीका, बीक्च म्ह्याक्के सरघाङ ज्ञाहोट वस्नाङ वस्नाङ फून्चीस्च ङा, फकोके न जोके न जूमाहाके पट्टकूङ मीगीन मराहाङक्च ,ट्याहाच ज्ञाहोटी आले मगर ङा । ङौ गीनो वाट माल्हीट्म्-माबी रीम ङाक्के हेक्के, फकूङ वाट सेहेमकठा बूझ्डीस्के, ङा ङा न आले टेम चीन्डीटाक्के, ङै सेहेमकठा अकील लाक्के हेक्के हटै इसेइ ङौ न आले टेम ङै मीगीन भीतीरीङ्न मन्डीके हटै गर्व जाट्के हेक्च ङौ ढूट आले मगर ढूट ।

काटे आस्काट्के मीमनाव वाट सेट्के,मीग्डी हटै मेरेट पूङ्के, खबरको भीन्टाव हीकाट्न ठवाङ टाहाके हटै टाहाराक्के , भर्मीव जीवाक वाट्क्के/स्याटाक्के , लाङ्घा गूमस्ठा, लीसो वीकास जाट्के हटै अकील झाङ्साक्के काट्मटरै लाम ढूट आले । ढूट मालेच भीन्टाङ हटै भर्मी मालेच भीन्टाङ काटैन आले । भीन्टाङ जूडीक भर्मीको ले पट्टकूङ मेनो-मेनो चीन्डीटाक (ढूट, ढर्म, रोस्, रेवास) ले । पट्टकोके मेनो चीन्डीटाकाङ जीवाके काट्टै लोयाट ले । मेनो चीन्डीटाको महट्व ही आले टेम बूझ्डीस्के लोयाट ड पट्टक्के ले । 

भर्मीव पट्ट टेनाङ कराहङ्च हटै अघेराव चीन्डीटाक आले ढूट । जस्कूङ मेनो ढूट माले होस्कून्ङ चीन्डीटाक्न मेक्कूङ माले । ङाक्के हटै बूझडीस्के (वाहार्के) मटरै ढूट माहाले, काट मर्मीव, जाटीयटौ वीकास जाट्के, ढर्म, रोस, रेवस्के जीवाट्म लीस,पेलीसाङ हक लोयाट स्ठापीट जाट्केड मेनो ढूट कराहाच चीज आले । भीन्टाङ छेनीङ सम्म जूडीक ढूटाङ सहीट्य हटै नूङसेट रेहीमले होसेइ ढूटन वीकास छान्मले । जस ढूटो वीकास छान्मे होसेइ ढूट्याकूङ जीवन सफल छान्मले ।


जसे मेनो ढूट ङाक्के, पढीस्के हटै रीक्के मढीन्ने होस टेनाङ कराहाच कहर इस भीन्टाङ हीड माले । ङौ बाजीय ङाक्काङ, बजेइ ङाक्काङ, बाजी बज्यौ बोइ मोयड ङाक्काङ मगर ढूट , ङौ बोइ मोयड ङाक्ङङ, ङैड ङाक्लाङ मगर ढूट । ङौ बाजीय सेटाकोल्काङ आहान्नाङ सामन्टीकोइ मगर ढूट ङाक्के माढीन्नेटेनाङ पट्ट मगरको ढलीङ रापोल्कान्ङ टा ।

 मेङेरे मगर ढूट ङाक्के माढीन्नाङ मीगीडीरकठै मीमन भीटरीङ मेन मेहेल्लाहाकठा मगर ढूट ङाकोल्काङ टा । कानूङ कूडीक रोस रेवसको छीनीङ माहाम नूङा टेम टेवल काङ । ङा जजानाङ्न बाजीय सेटाक्ङलेकाङ ङौ न्हीस लाफाको लेया काटे सामन्टीकोइ टेच मढीम मगरकोके रीहीनाक्लाङ टेम मगर ढूटाङ रीक्मा ह्वा । 

ढलीङ्फेरा पूलीसे घोहोम न्हूना , आर्चीम ,ज्याके मढीन्म ह्वन्नाङड मगर ढूटाङ रीक्के माडासा ङैड होस्के डूस्के मटहेकाङ्, मेहेल्लाखाट छान्नाङ आउला लाङघा डास्म आना , कूलाक नूङा कूलाक सेहेन्ढ ल्हेस्म मराहा, आस्काट चेक रेन्झान लेया मगरकोकेड मन्टरी खास्लाङ लीसाङ स्ठापीठ जाट्लाङ टेम मीज्यान याहाम ह्वा माबूझ्डीस्म आलेकी बीरीम आले मगरको हस्लाक मनूङा ट्याहाङ्ड हीक्मट माहारडीस्मलेटा कूलाक ले छेन काट्फेरा डूप्के जाक्मलेया टेवल्काङ ।

 छीनीङ आर्मीट्नाङ लग्डीस्ले बाजीव होस न्हीस लाफाको पक्कैड आडीकवी जीट बहडूर सीङ्जाली हटै गोरेबाहडूर खपाङ्गी मगर न आल्को । मेनो ढूट ङाक्के हटै भर्मी छन्नीकीङ्ड भर्मीलख जिवाके मट्ढीनास टेच कहरे सीचबेलाङ सम्म रापोल्काङ बाजी ।

 सीपाल नूङ्प्याक ङौ ढूटाङ ङाक्के ,रीक्के हटै पढीस्के माढीन्च ङौ कहरड बाजीव टेनाङ माहारच कूलाङ लेर ? बाङ्गा लेस (बाङ्गा कलास्) सम्म ट ङके फकूङ ढूट पाहाके हटै बूझ्डीस्केन लग्डीस होस न्हून्लाक कूट ङापरीसाङ हो अस्काट ढूट्याको कठा नाकोलै वार्नीस ।

नूङसेटके ल्हेसम वसीङ काट्फेरा जसो ढूट रीहीमले होसेइकूङ भर्मी, ढर्म, रोस, रेवस छीनीङ्सम्म जीवामले, होसेकूङ्न भर्मीकूङ हक लोयाट स्ठापीट छान्मले । जसो ढूट मरीहीमले होसेकूङ हीड मजीवमले स्ठपीठ छान्के परीच भर्मी इम डास्म आर्चीम ह्वामले लीसो मूली छान्के परीस्च भर्मी पेलीसो गूलामी छान्मले ।

 हीकाट्नाङ काट्जूट्टा ( अनेकतामा एकता) टेम चेन्डीस्च ङौ लीसाङ ङौ ढूट हेके नम्छहीरीयाङ परीसा ? ही काट ढूट, काट ढर्म, काट रेवस, काट जाटीय न अरू ढूट, ढर्म, रेवस हटै जाटीके पेरेक्म डाके न "हीकाट्नाङ काट्जूट्टा" आले ट ?
ङौ लङ्घइङ नूङ्च लीसो लागी अघेर फेरा मीज्यान यहाँच मगरव आर्मीन नूसेटीइङ हेके म्हा ? इसेइ पट्ट ङौ ढूटाङ पोस्टाक मरीहीचौ मीस्या (फल) आले ङौ ढूटाङ ङै पढीस्के डीहीन्च्ढ्याङ , ङौ ढूटाङ ( मगर ढूटाङ) पोस्टाक रीहीच ढ्याङ पोस्टाके नूङ्सेट ढाट्के माढीनोला । ङौ हक लोयाट स्ठापीट छानोला , ङौ ढर्म, रोस, रेवस म्हाम मनूङोला । 

छीनीङ मगरकूङ ढर्म ही आले ? रोस रेवस ही आले टेम मगरको न्हीस लामाङ भाहाके मापरीसोला । टीसीन कानूङ नूङ्सेट म्हा, कानूङ हक लोयाट म्हा । छीनीङ कानकोइ कानूङ ढूटके चीन्डीके मट हेकास्ढ्याङ चेचेस लेच कानूक चीन्डीटाकड म्हाम नूङले , कानूङ चीन्डीटाज म्हाप्याक ङा कूलाङ जीवालाङ ? नाको कूलाङ जीवड्नी ? 

हो त छान्नाङ जीम्नीन रीक्मा कानूङ ढूट रीक्याले, कानूङ ढूटाङ पोस्टाक रीक्याले, , फकोइ म्हाट्म याहाच , खूस्म नूहून्च कानूङ हक लोयाट्, ढर्म, रोस, रेवसके सेहेन्ढ माम्हाच जाट्म, खूस्के माखाट्च जाट्म कराहाच्- कराङ्च अक्षेराङ नूङ्सेटाङ रीक्याले । 
सामाजिक संजाल फेसबुक ग्रुप,  मगर गुमुस्ठा ( मगरको काट छान्म नुङ्के लाम ) अायाेजित निबन्ध प्रतियोगिता बाट सभार
खेल संयोजक : संस्थापक केशव खाम्चा मगर ( रुपन्देही बुटवल ) हालको बसाइँ K,S,A 
आयोजक  : मगर गुमुस्ठा एड्मिन परिवार 
अध्यक्ष :कुमारी सारु मगर
संस्थापक : केशव खाम्चा मगर 
सह संस्थापक : रेशम राना मगर 
ब्यावस्थापक : नारद रमजाली बुढा मगर 
सह ब्यावस्थापक : प्रकाश पुन मगर 
कोष अध्यक्ष : रोशनी राना मगर 
मगर ढुट कार्यक्रम संचालिका : जिबु मगर्नी 
सह संचालिका : आर्मित्मा थापा मगर 
मगर भाषा लिपि लेखक : दिनेश मगर 
भाषा लेखक तथा साहित्यकार : राकेश बि. एम ( चिन्तन ) 
मगर काइके भाषा लेखक : अर्जुन बुढा मगर तराली
 विशेष सल्लाहकार : श्याम राना मगर

याे पनी पढ्नुस -